พยาบาลยุคใหม่ที่สังคมต้องการ The Next-Gen Nurse
Student blog — 05/04/2026
Education
เมื่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี และสังคม ซึ่งเป็นสิ่งแวดล้อมในระบบสุขภาพเป็นไปอย่างรวดเร็ว ปัญหาด้านสุขภาพจึงมีความแปรเปลี่ยนตามสิ่งแวดล้อม พยาบาลผู้ให้การดูแลผู้ที่มีปัญหาทางสุขภาพ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องแปรตามให้ทันการเปลี่ยนแปลงนั้น ดังนั้นพยาบาลในยุดปัจจุบัน หรือที่เรียกว่า “พยาบาลยุคใหม่” (The Next-Gen Nurse) จึงต้องรู้ทัน ปรับตัว และปรับรูปแบบการปฏิบัติงานให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง เพื่อให้ผู้รับบริการทางสุขภาพสามารถดำรงภาวะสุขภาพได้อย่างสมดุล และในขณะเดียวกันต้องเสริมสร้างสมรรถนะของตนในการนำเทคโนโลยีต่างๆ มาหลอมรวมเข้ากับความเข้าใจความต้องการ (Empathy) ของผู้รับบริการในทุกมิติของชีวิต เพื่อสร้างความมั่นใจว่าคนไทยทุกคนจะได้รับการดูแลที่ปลอดภัย ทันสมัย และมีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์อย่างเท่าเทียมกันได้อย่างแท้จริง
“พยาบาลยุคใหม่” (The Next-Gen Nurse) พยาบาลผู้ปฏิบัติการพยาบาลในยุคปัจจุบัน ซึ่งเป็นยุคที่สิ่งแวดล้อมรอบกาย โดยเฉพาะเทคโนโลยี สภาพการดำรงชีวิตในสังคม การเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมทางกายภาพ รวมทั้งการพัฒนาด้านปัญญาประดิษฐ์ เกิดขึ้นในเวลาอันรวดเร็วมาก เพื่อให้การปฏิบัติการพยาบาลตอบโจทย์ทันต้องการปรับตัวของผู้รับบริการ จำเป็นต้องมีการพัฒนาสมรรถนะที่เกี่ยวข้องในการนำไปปรับใช้ในการให้บริการได้อย่างเหมาะสมกับความคาดหวังของสังคมท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของสังคมอย่างรวดเร็วนี้ ที่ต้องการการเข้าถึงบริการที่มีคุณภาพ รวดเร็ว และเท่าเทียม พอแบ่งสมรรถนะดังกล่าวออกได้เป็น
- Digital Health Literacy: มีความเชี่ยวชาญและรอบรู้อย่างเท่าทันด้านสุขภาพทางสื่อออนไลน์ การให้บริการTelemedicine, และการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ และการจัดการข้อมูลสุขภาพ (Big Data) ออนไลน์ เพื่อพยากรณ์ความเสี่ยงผู้รับบริการรายบุคคล
- Clinical Leadership: มีทักษะการตัดสินใจทางคลินิกที่ถูกต้อง แม่นยำ ฉับไว เป็นผู้นำทีมสหวิชาชีพ (Interprofessional Team) และกล้าที่จะเป็นผู้พิทักษ์สิทธิ์ (Patient Advocate) ให้กับผู้รับบริการอย่างแท้จริง และทันต่อต้องความต้องการผู้รับบริการ
- Transcultural Nursing: จากสังคมที่มีความหลากหลายในปัจจุบัน พยาบาลต้องมีความไวทางวัฒนธรรม เข้าใจความแตกต่างทางความเชื่อและวิถีชีวิต และปรับการให้บริการทางสุขภาพที่มีความสอดคล้องกับความหลากหลายทางวัฒนธรรม เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับผู้รับบริการ
- Entrepreneurial Mindset: การคิดแบบผู้ประกอบการสังคมด้วยการมองหา “โซลูชัน” ใหม่ๆ เพื่อลดขั้นตอน ลดต้นทุน แต่เพิ่มคุณภาพชีวิตให้กับผู้ที่เกี่ยวข้อง ผู้ให้บริการ และผู้รับบริการ
- Resilience & Emotional Intelligence: การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทางเทคโนโลยี และสังคม นับเป็นปัจจัยหนึ่งที่สร้างความกดดันให้กับผู้ปฏิบัติการพยาบาล ดังนั้น ความฉลาดทางอารมณ์ และการขจัดความเหนื่อยล้า (Resilience) ในการปฏิบัติงานอย่างเหมาะสม และรู้เท่าทัน เป็นกุญแจสำคัญที่คงไว้ซึ่งมาตรฐานการปฏิบัติการพยาบาลด้วยหัวใจความเป็นมนุษย์
พยาบาลยุคใหม่ที่สังคมไทยต้องการ เป็นการปฏิบัติการพยาบาลที่เป็นบูรณาการระหว่าง “ความก้าวล้ำของเทคโนโลยี” และ “การบริการด้วยหัวใจของความเป็นมนุษย์” ดังนั้นการปฏิบัติการพยาบาลของพยาบาลยุคใหม่ ต้องเป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตและการทำงานของพยาบาลโดยการสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ ๆในทุกขั้นตอนให้สามารถรอรับการเปลี่ยนแปลงทุกๆด้านที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างสังคมสุขภาวะที่ดีอย่างยั่งยืนต่อไป
อ้างอิง
- วิจารณ์ พานิช. (2562). การเรียนรู้สู่ศตวรรษที่ 21: ความท้าทายและโอกาสของวิชาชีพสุขภาพ. สำนักพิมพ์ เอสอาร์ พริ้นติ้ง.
- วิจิตร ศรีสุพรรณ. (2564). ทิศทางการศึกษาพยาบาลเพื่อรองรับระบบสุขภาพดิจิทัล. วารสารสภาการพยาบาล, 36(1), 5-18
- สภาการพยาบาล. (2563). ประกาศสภาการพยาบาล เรื่อง นโยบายและยุทธศาสตร์การพยาบาลและการผดุง
ครรภ์ระดับชาติ (พ.ศ. 2561-2565). https://www.tnmc.or.th - สมจิต หนุนสุข, และ ประคอง กรรณสูต. (2565). สมรรถนะพยาบาลยุคดิจิทัลที่ตอบสนองความต้องการของ
สังคมไทย. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ, 16(2), 45-58. - สังคมไทย. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ, 16(2), 45-58.
International Council of Nurses. (2021). Nurses: A voice to lead – A vision for future healthcare.
https://www.icn.ch
โดย อ.ดร.สุวรรณา วุฒิรณฤทธิ์
แชร์บทความนี้
บทความอื่นๆ
ดูทั้งหมด 
