สูตรลับพยาบาลดาวรุ่ง เจาะลึก Health Span กุญแจสู่ความโดดเด่นเหนือใคร

Student blog — 19/12/2025

Education
สูตรลับพยาบาลดาวรุ่ง เจาะลึก Health Span กุญแจสู่ความโดดเด่นเหนือใคร

บทความนี้นำเสนอแนวคิด Health Span ซึ่งเป็นเป้าหมายใหม่ของการพยาบาลให้มีความโดดเด่นในสายอาชีพ

Q1: Health Span คืออะไร? และแตกต่างจาก Life Span อย่างไร?

Health Span คือ ช่วงระยะเวลาของชีวิตที่บุคคลมีสุขภาพดี ปราศจากโรคเรื้อรัง และสามารถทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันได้อย่างเต็มที่

ความแตกต่าง:
  • Life Span (อายุขัย): เน้นที่ปริมาณหรือจำนวนปีทั้งหมดที่บุคคลมีชีวิตอยู่
  • Health Span: เน้นที่คุณภาพของปีที่ใช้ชีวิต โดยมีเป้าหมายคือการยืดช่วงสุขภาพดีและลดจำนวนปีที่ต้องใช้ชีวิตอยู่กับความเจ็บป่วยหรือความพิการ (Disability/Dependent Years)
Q2: ทำไมนักเรียนพยาบาลถึงต้องเรียนรู้ Health Span? สำคัญอย่างไรต่อการทำงานในอนาคต?

การเข้าใจแนวคิด Health Span ช่วยเปลี่ยนมุมมองและเป้าหมายการดูแลของพยาบาลยุคใหม่:

  • เปลี่ยนเป้าหมายจากการรักษาไปสู่การป้องกันเชิงรุก: บทบาทพยาบาลจะเปลี่ยนจากการดูแลผู้ป่วย ไปสู่การทำงานเชิงรุกเพื่อป้องกันความพิการและโรคเรื้อรังตั้งแต่เนิ่น ๆ (Well Care) เพื่อให้ผู้ป่วยมีช่วงเวลาที่ใช้ชีวิตได้อย่างอิสระยาวนานที่สุด
  • ตอบโจทย์สังคมผู้สูงอายุ (Aging Society): การลดจำนวนปีที่ผู้สูงอายุต้องพึ่งพาผู้อื่นเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อทั้งตัวผู้ป่วยเองและระบบสุขภาพโดยรวม
  • เน้นการดูแลแบบองค์รวม (Holistic Care): แนวคิดนี้ส่งเสริมให้พยาบาลต้องมองมิติทางสังคม จิตใจ และสิ่งแวดล้อมของผู้ป่วย เพื่อสนับสนุนให้ผู้ป่วยสามารถดำรงชีวิตประจำวันได้อย่างมีคุณภาพ
Q3: พยาบาลที่มีความรู้เรื่อง Health Span จะโดดเด่นกว่าพยาบาลคนอื่นอย่างไร?

พยาบาลที่มีความเข้าใจเรื่องนี้จะมีความโดดเด่นในสามด้านหลัก:

1. การคิดเชิงกลยุทธ์ด้านสุขภาพ
  • เป็นผู้ขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง: พวกเขาไม่ได้มองแค่การรักษาโรคปัจจุบัน แต่เป็นผู้ที่มองไปข้างหน้าเพื่อป้องกันความพิการ
  • การจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ: สามารถให้คำแนะนำที่ช่วยลดการเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลที่ไม่จำเป็น ซึ่งช่วยลดค่าใช้จ่ายและภาระของระบบสุขภาพ
2. การดูแลแบบบูรณาการและองค์รวม (Integrated and Holistic Care)
  • เน้นผลลัพธ์ด้านการทำงาน: เน้นที่คำถามที่สำคัญต่อผู้ป่วย เช่น “คุณสามารถกลับไปเล่นกับหลานได้นานแค่ไหน” มากกว่าเพียงแค่ตัวเลขทางการแพทย์
  • การทำงานข้ามสาขาวิชาชีพ: สามารถทำงานร่วมกับทีมนักกำหนดอาหาร นักกายภาพบำบัด และแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์ชะลอวัยได้ดี เพื่อวางแผนการดูแลแบบองค์รวม
3. ทักษะการเป็นโค้ชสุขภาพ (Health Coaching)
  • เป็นที่ปรึกษาด้านพฤติกรรม: พวกเขามีทักษะในการสร้างแรงจูงใจ (Motivational Interviewing) และให้คำแนะนำด้านการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต ที่เฉพาะเจาะจงและยั่งยืนให้กับผู้ป่วย เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถยืด Health Span ของตนเองได้จริง
Q4: ผู้เชี่ยวชาญ Health Span สามารถไปทำงานในหน่วยไหนเป็นพิเศษ?
1. การดูแลผู้สูงอายุและเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ
  • คลินิกชะลอวัยและฟื้นฟูสุขภาพ: ให้คำปรึกษาเฉพาะบุคคลเกี่ยวกับการปรับโภชนาการ การออกกำลังกายและการใช้ชีวิต
  • หน่วยดูแลผู้สูงอายุเฉียบพลันและเรื้อรัง: ทำงานเพื่อลดภาวะแทรกซ้อนที่ทำให้เกิดความพิการ
2. การดูแลสุขภาพชุมชนและการพยาบาลเยี่ยมบ้าน
  • การพยาบาลเยี่ยมบ้าน: การประเมินและวางแผนการดูแลเพื่อรักษาความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันของผู้สูงอายุในชุมชน
3. หน่วยงานจัดการสุขภาพองค์กรและประกันสุขภาพ
  • บริษัทประกันสุขภาพ: ทำงานเป็นผู้จัดการกรณี (Case Manager) หรือ โค้ชสุขภาพ
4. ต่อยอดสู่ผู้ประกอบการสำหรับพยาบาล
  • เปิดคลินิกหรือบริการออนไลน์ที่ปรึกษาส่วนตัว (Health Coaching)
  • บริการพยาบาลเยี่ยมบ้านเฉพาะทาง: จัดตั้งทีมพยาบาลเยี่ยมบ้านในการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังหลังการจำหน่าย

อ้างอิง

  • Blagosklonny, M. V. (2012). How to save Medicare: the anti-aging remedy. Aging (Albany NY),
    4(8), 547.
  • Friebe, M. (Ed.). (2022). Novel Innovation Design for the Future of Health: Entrepreneurial Concepts for Patient Empowerment and Health Democratization. Springer Nature.
  • Seals, D.R., Justice, J.N. and LaRocca, T.J. (2016), Physiological geroscience: targeting function to increase healthspan and achieve optimal longevity. J Physiol, 594: 2001-2024.https://doi.org/10.1113/jphysiol.2014.282665

เขียนโดย: อ.สุจิตรา หัดรัดชัย

แชร์บทความนี้

หลักสูตร

คณะพยาบาลศาสตร์  

ทั้งหมด

*

** คุณสมบัติผู้ขอกู้ กยศ.

*

** คุณสมบัติผู้ขอกู้ กยศ.